Verhalen

Van wachtlijst naar verbinding - Jongerenwerk en mentaal welzijn

Marte van der Wal werkt vijf jaar als jongerenwerker, schooljongerenwerker en projectleider bij The Mall in Amsterdam-West. Naast haar reguliere groepen leidt ze Samenspel en Step Up: een samenwerkingsproject gericht op jongeren die op de wachtlijst staan bij de jeugdhulpverlening of daar net uit komen.

'Wat jongerenwerk van andere vormen van mentale ondersteuning onderscheidt, is dat wij werken vanuit de krachtmethodiek. We kijken niet naar wat er mis is, maar naar veerkracht, talenten en mogelijkheden. Dat betekent natuurlijk niet dat we problemen negeren, maar ons vertrekpunt is altijd: waar ben jij goed in, waar droom je van, en hoe kunnen we dat versterken? Die benadering is fundamenteel anders dan die van de gespecialiseerde zorg.'

Normalisatie

'Wat ik steeds opnieuw zie, is hoe krachtig echte ontmoetingen zijn. Jongeren worden voortdurend blootgesteld aan andermans leven via social media, aan beelden van succes en schoonheid. Dat heeft grote impact. Het helpt als je je gedachten en gevoelens kunt toetsen aan die van leeftijdsgenoten. Dat je ontdekt: wacht, ik ben niet de enige die zich zo voelt. Die normalisatie maakt kwetsbaarheden zachter. Dat is iets waar wij goed in kunnen voorzien: een fysieke, veilige plek waar jongeren elkaar écht ontmoeten’

De waarde van groepsdynamiek

'Een hulpverlener werkt vaak één op één. Wij werken veel in groepen. Daar zit veel waarde in, want juist in die groepsdynamiek ontstaat iets wat je niet kunt plannen of voorschrijven. We ontwikkelen daarom bewust spellen die herkenning oproepen - zoals ‘over de streep’ - en blijven die verder uitwerken. Het mooie is dat die ontwikkeling vaak ook samen met jongeren gebeurt. Zo wees een jongere die bij ons op de groep zat én stage liep mij op een vraag uit het "ijsberg"-spel: als je me echt zou kennen, dan zou je weten dat… Ze had de oefening op school leren kennen en samen hebben we die verder uitgewerkt. De herkenning die zo'n moment in de groep teweegbrengt is vaak overweldigend - jongeren die denken dat ze de enige zijn met een bepaald gevoel. Dat soort momenten verandert echt iets. En het laat zien waar we in geloven: regie bij de jongere zelf.'

Activiteit als ingang

‘Ik werk zelf graag met laagdrempelige activiteiten die grote diepgang bieden. Ik doe veel met kickboksen, vooral met meiden die weerbaarder willen worden. Vaak doorloop je samen dezelfde stappen: we sporten samen, en daarna zitten we ineens in een diep gesprek over zelfbeeld, over radeloosheid. De sport heeft dan de deur geopend. Hetzelfde gebeurt bij schilderen, koken of muziek maken. De activiteit is de ingang, niet het doel.'

Volwaardige partner

'Bij Step Up werk ik met jongeren die op de wachtlijst staan bij de jeugdhulp of daar net uit komen. Een deel van hen komt daarna niet meer bij de gespecialiseerde zorg terecht. Wat ze nodig hadden, was contact. Minder eenzaamheid. Of het gevoel dat je ergens goed in bent. Van meerwaarde zijn. Voor anderen geldt én-én: jongerenwerk én jeugdhulpverlening. Ik praat steeds meer met hulpverleners over wat een jongere écht nodig heeft, in plaats van wat het zwaarst weegt qua problematiek. Wij plakken geen labels. We hoeven niet te weten welke diagnose iemand heeft om toch betekenisvolle ondersteuning te kunnen bieden. Ondertussen blijven we dichtbij. Jongeren vertellen mij dingen die ze niemand anders durven te zeggen. Dat komt omdat wij professionals zijn maar ook menselijk. Een oud-collega noemde het ooit: een professionele vriend. Dat is precies wat het is. En dat is een positie die een andere partij niet zo makkelijk kan innemen.'

‘De activiteit is de ingang, niet het doel.’

12 maart 2026

Meer lezen

Verhalen

Van overleven naar veerkracht - Jongerenwerk in een verharde stad

Lezen
Verhalen

Jongerenwerk als vak - Intuïtie verbinden aan professie

Lezen
Verhalen

Jongeren stimuleren hun stem te gebruiken

Lezen