Jongeren stimuleren hun stem te gebruiken
Esra Jansen werkt ruim vijf jaar als jongerenwerker bij DOCK in Amsterdam-West. Anderhalf jaar geleden richtte hij samen met JP Vision en The Mall de jongerenraad WestConnect op, een initiatief van stadsdeel West. Negen jongeren tussen de 15 en 23 jaar denken daarin mee over hun buurt en adviseren de gemeente.
'Een stem geven aan jongeren is een van de lastigere doelen die het jongeren- en straathoekwerk heeft. Dat klinkt misschien gek, maar dat is wel mijn ervaring. De jongeren die wij bereiken, voelen zich vaak geen onderdeel van de status quo. Ze zijn afgehaakt, of hebben het gevoel dat mensen zijn afgehaakt met hén. Ze zien natuurlijk van alles, en ze vinden heus genoeg, maar ze voelen zich ook gewoon heel machteloos.’
Drie stappen
‘Om jongeren te stimuleren hun stem te gebruiken, werk ik met een model van drie stappen. Stap één is een relatie en vertrouwen opbouwen. Stap twee is een groep smeden: meerdere bijeenkomsten creëren, zodat jongeren het gezamenlijk gaan oppakken. En stap drie is dat wat er in de groep leeft vertalen naar beleid. Jongerenwerk doet één en twee perfect. En een jongerenraad kan in stap drie voorzien, door de stem van jongeren te laten doorklinken naar ambtenaren en politici toe. Maar stap drie is óók een lastige. Er is geduld nodig om ze echt aan boord te krijgen. Anderhalf jaar lang heb ik ze aangespoord: jullie kunnen je ervaringen laten doorklinken naar beleid, en zo het leven van andere jongeren positief beïnvloeden. Dan keken ze me aan van: lul maar lekker raak. Toch hoor ik inmiddels dat jongeren deze taal overnemen; dat ze praten over de impact die een raad kan hebben, en wat je ermee kunt bereiken. Dat vind ik heel cool. Maar dat kost dus wel anderhalf jaar.'
Afwachten is ook werken
'In die anderhalf jaar wacht je ook veel af. Je gaat een stap vooruit, en wordt soms samen weer teruggegooid naar stap één. Groepsprocessen verlopen rommelig. Ik word wel eens boos op iemand, iemand wordt wel eens boos op mij. Dan ga je weer terug naar het begin en bouw je opnieuw op. Ondertussen nodig je lokale politici en ambtenaren uit, en hoop je dat het gaat rollen. En vergeet niet: jongeren zijn ook gewoon jongeren. Een dag is leuk en vol. Iedereen om je heen is aan het rebelleren, de hormonen gieren door je lijf. Ik kan heel goed begrijpen dat je je schouders ophaalt en denkt: ik weet eigenlijk niet waarom ik hier zit. Maar: ze zítten er wel. Er wordt dus sowieso een kiem geplant.'
Brugfunctionaris
'Wat jongerenwerk onderscheidt, is de langdurige aanwezigheid in de wijk. We committeren ons aan een buurt, en blijven er. We vormen de brug tussen systeemwereld en leefwereld. Ook met de raad voel ik niet de drang om hard te trekken aan jongeren omdat het over een week af moet. Die jongeren blijven hier wonen en wij blijven hier werken. Het is met dit werk echt de tijd die het doet.'
‘Het is met dit werk echt de tijd die het doet.’