Digitaal jongerenwerk - Present zijn waar jongeren zijn

'Voor jongeren is er geen scheiding meer tussen online en offline. Het is één leefwereld. Hun vriendschappen, ruzies, verliefdheden en identiteitsvorming lopen dwars door elkaar heen in fysieke en digitale ruimtes. Wij volwassenen maken dat onderscheid nog, maar zij niet.'

Online als vergrootglas

'Een paar jaar geleden merkten we dat iedereen zoekende was: hoe verhouden we ons tot die online leefwereld? Hoe zorgen we dat we kennis delen in plaats van allemaal zelf te experimenteren? Adolescentie draait om ontdekken wie je bent. Online gebeurt dat onder een vergrootglas. Jongeren krijgen continu beelden en boodschappen over uiterlijk, succes en status. Je moet stevig in je schoenen staan om daar kritisch naar te kijken, terwijl je tegelijkertijd ergens bij wilt horen. Daarbij: digitalisering beperkt zich allang niet meer tot sociale media. Het zit overal in het dagelijks leven van jongeren: van achteraf betalen via Klarna - met alle financiële risico's van dien - tot privacy en hoe platforms omgaan met persoonlijke data. Het is onze taak hen ook hierin weerbaar te maken.'

Vertrouwen in vredestijd

'Wat online extra meespeelt, is de snelheid. In één avond kan er in een groepsapp enorm veel gebeuren. De volgende ochtend zitten jongeren samen in de klas, terwijl volwassenen vaak niet weten wat er al is voorgevallen. Daar zit de meerwaarde van jongeren- en straathoekwerk. Een jongerenwerker is geen ouder en geen docent, maar eerder een grote broer of zus. Daardoor delen jongeren dingen met ons die ze thuis of op school niet snel vertellen. Dat vertrouwen bouw je op in wat wij vredestijd noemen: op de momenten dat er nog niets is geëscaleerd.'

Voordat het uit de hand loopt

'Present zijn is essentieel. Dat betekent dat je bent waar jongeren zijn - dus ook online. We hoeven niet elk platform te beheersen, maar we moeten wel weten wat er speelt. Zo zag een collega online dat een schoolruzie dreigde te escaleren. Omdat hij dat op tijd signaleerde, kon hij tijdig ingrijpen. Dat is preventief werken: handelen voordat het uit de hand loopt.'

Weerbaarheid en perspectief

'Preventie betekent ook werken aan online weerbaarheid. We hebben praktische tools ontwikkeld, zoals themakaarten over digitaal pesten, online gokken en online seksualiteit. We organiseren gesprekken waarin jongeren zelf als experts vertellen wat zij online tegenkomen. Dat verlaagt de drempel om hulp te vragen.’

Perspectief bieden

Wat ik belangrijk vind, is dat jongerenwerk niet alleen naar risico's kijkt. Jongeren ontwikkelen online ook talenten: in gamen, content maken, ontwerpen. Als je daarop aansluit, kun je perspectief bieden. De online wereld is niet alleen een plek van gevaar, maar ook van mogelijkheden. Jongerenwerkers hebben een unieke positie: omdat wij dichtbij staan, weten we wat er speelt. Die kennis delen we met scholen, ouders en partners - niet om te controleren, maar om samen te kijken wat jongeren nodig hebben.'