Van pauzewacht naar partner - Jongerenwerk en onderwijs

'De maatschappelijke opdracht van een school is de afgelopen decennia enorm veranderd. Het verenigingsleven is afgebrokkeld. Gebedshuizen spelen een kleinere rol. Wijkcentra zijn verdwenen. De school is misschien wel de enige plek overgebleven waar alle lagen van de samenleving nog bij elkaar komen. Dat betekent ook dat veel vragen die vroeger thuis of in de wijk besproken werden, nu de school binnenkomen. Over identiteit, over de oorlog in Gaza, over etnisch profileren, over wat voor toekomst er nog is. Die vragen kun je niet negeren. Je kunt niet zeggen: even wiskunde, dan praten we daarna wel.'

Docenten moeten kunnen lesgeven

'Docenten zijn opgeleid om les te geven en dat vinden ze ook leuk. Dat moeten ze vooral blijven doen. Maar als je wilt dat ze dat goed kunnen doen, moet je de ruis eromheen opvangen. Een jongerenwerker die op de gang praat met een leerling die thuis gedoe heeft - dat is een enorme winst. Die leerling kan leren. En de docent kan lesgeven. Het is een win-winsituatie, maar dan moet je het wel goed organiseren. Twee organisaties in één ruimte is altijd ingewikkeld. Het Nationaal Ballet en de Opera maken ook ruzie. Je moet dus heel duidelijk communiceren over wie wat doet, en waarom.'

Geen pauzewacht

'Toen jongerenwerk bij ons op school werd geïntroduceerd, werden ze aanvankelijk ingezet als een soort veredelde pauzewacht. Als handhavers. Kansloos - dat is precies wat ze niet zijn. Waar ze wél goed in zijn, is de brug slaan tussen de schoolomgeving en de leefwereld buiten. Ze kennen de wijk, kennen de gezinnen, ze spreken jongeren aan op straat. Ze gaan in de vakantie mee naar een muziekstudio. Ze zijn er ook als school er niet is. Dat leefgebied-overstijgende, dat is hun echte meerwaarde. En als je ze dáár op inzet, en je communiceert duidelijk over hun rol, dan werkt het. Een dergelijke geïntegreerde ondersteuningsvorm waarbij de jongere centraal staat, is naar mijn mening ook volledig in lijn met de Amsterdamse Jeugdvisie. '

Het kopje thee

'Wat ik ook zie, is dat veel jongeren geen echte ontspanning meer hebben. Ze gaan na school de metro in, scrollen op hun telefoon, komen thuis in de volgende drukte. Als er geen ontspanning is, en ondertussen wel veel prestatiedruk, dan zoeken jongeren ontspanning in verdoving. Scrollen, vapen. Jongerenwerkers kunnen juist in dat moment iets betekenen. Met leuke naschoolse activiteiten maar ook het kopje thee om half vier en een rustig gesprek. Niet met een doel, niet met een agenda. Gewoon er zijn. Als je aan jongeren[DvH1] op school vraagt aan wie ze het afgelopen jaar echt iets hebben gehad, dan wordt er door een behoorlijk grote groep geantwoord: de jongerenwerkers. Die hadden tijd. Die luisterden. Die hadden in de vakantie nog contact. Dat laat zich moeilijk meten, maar het is wel precies waar het om gaat.'